یکی از انواع مختلف سیم و کابل که در سیستمهای الکتریکی به کار گرفته میشود، سیم خشک یا سیم مفتولی است که کاربردهای متنوعی دارد. این نوع سیم که از یک هادی تک رشتهای با روکش ساخته میشود در انواع مختلف تولید شده و در دستگاهها و سیستمهای الکتریکی مختلف مورد استفاده قرار میگیرد. این سیمها به دلیل ساختاری که دارند از قدرت رسانایی خوب و جریان برق بالایی برخوردار هستند. همین امر باعث شده که از این نوع سیم برق در سیستمها و دستگاههای مختلف استفاده شود. تولیدکنندگان مختلف انواع سیم خشک مفتول را در ابعاد و اندازههای متفاوت تولید میکنند
کاربرد سیم خشک مفتول
یکی از مهمترین ویژگیهای سیم خشک مفتول این است که میتواند جریان الکتریکی را به خوبی از خود عبور دهد. این محصول با نامهای سیم غیر قابل انعطاف، سیم نصب ثابت و سیم خشک نیز شناخته میشود که از آن به صورت گسترده برای سیمکشی در داخل تابلوها و توزیعکنندههای برق استفاده میشود. سیم خشک در داخل انواع لوله و زیر گچ در ساختمانها نیز مصرف میشود. در خصوص سیمهای خشک با هادی تابیده منظم میتوان به این موضوع اشاره کرد که به عنوان اتصالات در تابلو برق، در ساخت دسته سیم و الکترونیک صنعتی به کار گرفته میشود.
بیشتر میزان کاربرد سیم خشک مفتول یا سیم نصب ثابت در ساختمانها به عنوان سیمکشی ساختمان و روشنایی است. این نوع سیمها به این دلیل که از هادی فلزی تک رشتهای برخوردار هستند، برای استفاده در تابلوهای برق گزینه مناسبی بوده و میتوانند به میزان قابل توجهی احتمال رخ دادن خطای اتصال کوتاه را کاهش دهند. از انواع سیم خشک مفتول میتوان در تجهیزات الکتریکی مختلف مانند سوئیچها و رلهها نیز استفاده کرد.
سیم خشک مفتول در تابلوهای تبلیغاتی به منظور تأمین روشنایی و برقرسانی به کار میرود. سیم خشک مفتول به عنوان سیم ارت در سیستمهای الکتریکی و دستگاههای مختلف نصب میشود. برای سیم ارت میتوان از کابلهای مفتولی ساده یا تابیده شده استفاده کرد. برای سطح ولتاژ 500/300 ولت میتوان از سیم مفتولی با سطح مقطع 1 میلیمتر و برای سطح ولتاژ بالاتر یعنی 750/450 ولت از سیم با سطح مقطع بالاتر به عنوان سیم ارت استفاده کرد.
سیم خشک ارت
سیم مفتولی یک رشته رسانا است و معمولا هادی آن از مس تولید میشود و با عایق پلیمری پوشانده شده است. این نوع سیم به دلیل تک رشته بودن و انعطافپذیری پایینی که دارد به نام سیم خشک نیز معروف است. بهترین نوع سیم خشک که به عنوان سیم ارت یا اتصال به زمین مورد استفاده قرار میگیرد، سیم تولید شده با هادی مسی است که رسانایی و انتقال جریان بسیار خوبی داشته و کارایی و عملکرد بسیار خوبی در سیستم اتصال به زمین دارد. هر چند امروزه به دلیل کاهش قیمت و هزینههای تولید از هادی آلومینیومی نیز استفاده میشود اما با توجه به خطرات احتمالی در آینده بهتر است سیم با هادی مسی به عنوان سیم ارت انتخاب شود.
یکی از دلایل استفاده از سیستم اتصال به زمین یا سیم ارت در ساختمانها و تجهیزات این است که از لوازم و کاربران و افراد در برابر خطرات احتمالی مانند برقگرفتگی و آتشسوزی محافظت شود. سیم ارت وظیفه دارد که ولتاژ اضافی را کنترل کرده و آن را به سمت زمین هدایت و تخلیه کند.
در واقع سیم ارت در صورتی که مدار الکتریکی با نشتی برق مواجه شود، میتواند با عملکرد خود سطح ولتاژ را در حالت ثبات حفظ کند. در بازار ایران و بازارهای جهانی معمولا برای سیم ارت از سیم مفتول با روکش رنگی ترکیب دو رنگ سبز و زرد استفاده میکنند.
سیم خشک مسی
نوع استاندارد سیم خشک مفتولی به سیمی گفته میشود که دارای هادی از جنس مس به همراه عایق پلیمری است. سیمهای خشک مسی از رسانایی بالایی برخوردار هستند اما به دلیل ساختار تک رشتهای هادی، انعطافپذیری آنها نزدیک به صفر است.
همین امر باعث میشود که بیشترین کاربرد سیم خشک مفتول برای مکانهایی باشد که در آن نیاز به تحرک و انعطاف وجود ندارد. زیرا این سیمها قابلیت انعطاف بالایی ندارند. به همین دلیل از این نوع سیم در سیمکشی ساختمانها و سیستم سیمکشی زمینی استفاده شده که همین امر باعث شده سیم خشک به نام سیم زمینی نیز شناخته شود.
سیم خشک آلومینیومی
این مدل دارای هادی از جنس آلومینیوم است. با توجه به گران بودن قیمت مس و صرفه اقتصادی پایین آن، امروزه استفاده از آلومینیوم به عنوان هادی در انواع سیم از جمله سیم خشک روز به روز در حال افزایش است.
هر دو نوع سیم خشک مسی و آلومینیومی عملکرد مشابهی در انتقال جریان دارند. با این تفاوت که سیم آلومینیومی از قیمت ارزانتری برخوردار است. وزن سبکتر و نصب ساده از دیگر ویژگیهای سیم خشک آلومینیومی در مقایسه با سیم مسی است.
این نوع سیم در ساخت خطوط برق به ویژه خطوط فشار ضعیف و برای فواصل طولانی استفاده میشود. در خصوص سیم خشک آلومینیومی باید به این موضوع اشاره کرد که این باور که این سیمها از مقاومت الکتریکی بالاتری نسبت به سیم مسی برخوردار بوده و افت ولتاژ و دما در آنها زیاد و منجر به وارد شدن آسیب میشود، اشتباه بوده و صحت ندارد و عملکرد یکسانی دارند.
